ईंट्टाको भारीले थिचेको भविष्य

– आदेश कर्माचार्य । कपिल श्रेष्ठ, भक्तपुर

दाङ जिल्लाका चिन्तामणि के.सी. मुखैमा आएको एसएलसी परिक्षा छाडेर भक्तपुरको इँटाभट्टामा काम गर्न बाध्य भए । कारण, मुलुकमा चलेको हिंसा प्रतिहिंसाको अन्त्यहीन श्रृंखला । गत सालको एसएलसी परीक्षाको तयारी गरिरहेकै बेला माओवादीले आफ्नो सेनामा भर्ती हुन विद्यालयमै आएर उर्दी जारी गरेपछि चिन्तामणि केसी भागेर भक्तपुर आएका थिए । चिन्तामणि भन्छन्, “काम नगरी खान पाइदैंन पढेर मात्र के गर्नु ? दे शमा शान्ति छायो भने फेरि विद्यालय गएर दश कक्षादेखि नै पढ्छु ।”

चिन्तामणिको घरमा खाने, लाउने समस्या त थिएन । तर पनि माओवादीले जहिले पनि विद्यालयमा आएर कार्यक्रम गर्ने, कार्यक्रममा सँगै लिएर जाने, सेनामा भर्ना हुन उर्दी जारी गर्न थालेपछि उनी भागेर भक्तपुर आइपुगेका थिए ।

काभ्रेकी भगवती रञ्जिताले पढाई छोड्नमा चाहिं फरक कारण छ । उनको घरको कमजोर आर्थिक अवस्थाकै कारण केही समय पहिले भक्तपुरमा ईंट्टा बोक्न आएकी थिइन् । १४ वर्षीया भगवतीले इँटा भट्टामा ठूला व्यक्तिले सरह नै काम गर्नुपर्छ । भगवती भन्छिन्, “एक पटकमा इँटाभट्टामा २२ वटासम्म इँटा बोक्नुपर्छ ।” पढ्ने उमेरमा उनलाई यो भार किन बोक्नुप¥यो ? उनी उल्टै प्रश्न गर्छिन्, “आफ्नो घरमा खानको लागि अन्न र लुगा, कपडा नभएपछि कसरी पढ्नु ?” सँगैका साथीहरु पिठ्यूँमा झोलाभरी किताब र कापी बोकेर विद्यालय जाँदा उनलाई पनि विद्यालय जान मनलाग्छ । तर, इँटाभट्टामा दिनभरी माटोसँग खेल्नुपर्ने उनको आफ्नै बाध्यता छ ।

गरिबीकै कारण कतिपय अभिभावकले आफ्ना छोराछोरीलाई विद्यालय पठाउनुको सट्टा आफूसँगै इँटाभट्टामा काम गराउन ल्याएका छन् । सिन्धुपाल्चोक, छहरेकी कान्छीमायाँ तामाङ भन्छिन्, “छोराछोरीलाई पनि सँगै ल्याए आफूलाई काम पनि सघाउँछ । अलिअलि भए पनि पैसा पनि कमाउँछ । त्यसैले मैले पनि आफ्ना एक छोरा र तीनवटी छोरीलाई सँगै ल्याएकी छु ।”

इँट्टा बोक्ने र माटो मुछ्ने काममा व्यस्त इँट्टाभट्टाका बालबालिका कसैले आफूलाई पढाइदिए पढ्ने इच्छा भएको बताउँछन् । सल्यान जमकोट गाविस घर भएका १३ वर्षीय जससिंह कुँवर इँट्टाभट्टामा काम गर्नु आफ्नो रहर नभई बाध्यता भएको बताउँछन् । उनी भन्छन्, “बिहान उठेदेखि बेलुका आँखाले देखुन्जेलसम्म इँट्टा बोक्नुभन्दा त कसैले घरमा काम गर्न राखेर पढाइदिएहुन्थ्यो ।” उनी आफूलाई इँटाभट्टामा काम गर्नुपर्दा साह्रै नरमाइलो लागेको बताउँछन् ।

माघ महिनाको चिसो मौसम भए पनि इँट्टाभट्टामा काम गर्ने सबै मजदुरहरु आफ्नो खलामा बनाइएको काँचो इँट्टाको छाप्रोमा बस्छन् । चिसो भुइँ अनि काँचो इँट्टाको छाप्रोमा बस्ने यी बालमजदुरहरु एक दिन आफ्नो भविष्य फेरिने विश्वासमा छन् । इँट्टाभट्टा ठेकेदार भने बालबालिकालाई अरु केही सुविधा दिन नसके पनि बस्नलाई निःशुल्क छाप्रो उपलब्ध गराएको बताउँछन् । इँट्टा उत्पादन समितिका अध्यक्ष विश्वराम कवाङ्गका अनुसार भक्तपुर जिल्लामा मात्र अहिले ९२ वटाभन्दा बढी इँट्टाभट्टा सञ्चालनमा रहेका छन् । यति धेरै इँट्टाभट्टामा कति बालबालिका काम गर्छन् भन्ने तथ्यांक समितिसँग छैन । यी इँट्टाभट्टामा माटो खन्ने, मुछ्ने, इँट्टा बोक्ने, पोल्ने लगायतका काम गर्ने धेरैजसो बालमजदुरहरु छन् ।

पैसा कमाउने सपना देखेर इँट्टाभट्टामा काम गर्न आउने बालबालिकाले मुश्किलले काम पाउने ६ महिना मात्र हो । इँट्टा बनाउने मौसम भनेको मंसिरको पहिलो हप्तादेखि बैशाखसम्म मात्र हो । त्यतिबेलासम्ममा यी बालमजदुरहरुले विद्यालय पनि छाडिसकेका हुन्छन् र रोजगारविहीन पनि हुन पुग्छन् । इँट्टाभट्टामा बिहानदेखि बेलुकीसम्म काम गर्दा यी बालबालिकाले मुश्किलले महिनाको दुईदेखि तीन हजारसम्म कमाउँछन् । भगवती रञ्जिता भन्छिन्, “महिनाभरी काम गर्दा जम्मा तीनहजार रुपैयाँ पाइन्छ ।” जससिंह कुँवर आफूले महिनाभरी काम गर्दा दुई हजारसम्म कमाइ हुने बताउँछन् । उनी भन्छन्, “आफूले कमाएको त्यही दुई हजारले गाउँमा आफ्नो परिवार पालिएको छ ।”

इँट्टाभट्टा ठेकेदारहरुका अनुसार यहाँ काम गर्ने बालबालिकाहरु १ देखि ५ सम्म पढेका र बीचैमा पढाइ छाडेर आएकाहरु बढी छन् । केही बालबालिका भने ६ महिना इँट्टा बोक्छन् र जाँच दिने बेलामा मात्र विद्यालय जान्छन् । तर यसरी परीक्षा मात्र दिन जाने बालमजदुरहरु प्रायः असफल हुने गरेको बताउँछन् । पढाइ छोडेर इँट्टाभट्टा आएकामध्ये धेरैजसो गरिबीका कारणले आएको बताउँछन् भने बाँकी देशमा चर्केको द्वन्द्वबाट विस्थापित भएकाहरुको परिवार र छोराछोरीहरु छन् । यहाँ काम गर्ने धेरैजसो बालबालिकाहरु रोल्पा, दाङ, काभ्रे, सिन्धुपाल्चोक र रामेछाप जिल्लाका रहेका छन् । उनीहरु सबै द्वन्द्व र गरिबीकै कारण आफूहरुले पढाइ छाड्नुपरेको बताउँ छन् ।

यहाँ काम गर्नेमध्ये रोल्पाका मजदुरहरु इँट्टा बोक्नमा नाम कमाएका छन् भने काभ्रेका मजदुरहरु पत्थरीको काम गर्न सिपालु रहेको इँट्टाभट्टा सञ्चालकहरु बताउँछन् । यहाँ काम गर्ने प्रायः बालबालिकाहरु १२ देखि १४ वर्षसम्मका रहेका छन् । उनीहरुको आफूले कमाएको पैसा घर नपठाउने हो भने घरमा खानकै समस्या भएको बताउँछन् ।

– शिक्षा लेख सँगालो (वर्ष २, अंक १९, २०६१ फागुन)का लागि तयार पारिएको

समुदायको पहलमा सञ्चालित नमुना विद्यालय

– आदेश कर्माचार्य, सिंहासैन, दैलेख

समुदाय कम्मर कसेर लाग्यो भने गाउँको शिक्षामा क्रान्ति आउन सक्छ भन्ने उदाहरण बनेको छ दैलेख जिल्लाको विकट सिंहासैन गाविसको कालिका माध्यामिक विद्यालय । यस गाविसमा प्राथमिक विद्यालय सञ्चालनका लागि २०२४ सालमै स्वीकृति पाएको भए पनि सम्बन्धित निकायले ध्यान नदिँदा २०४५ सालसम्म विद्यालय सञ्चालन हुन सकेको थिएन । विद्यालय सञ्चालनका लागि समुदायको सक्रियता बढेपछि स्थानीय बासिन्दा दूधकला शाहीले विद्यालयका लागि ५४५ वर्गमिटर जग्गा निःशुल्क दिनुभएको थियो । सोही जग्गामा सानो टहरा बनाई एक शिक्षकबाट २०४५ सालदेखि विद्यालय शुरु गरेको बताउनुहुन्छ विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष धीरबहादुर शाही ।

विद्यालय सञ्चालन पछि पनि जनतामा चेतनाको कमीले गर्दा बालबालिका पढन आएनन् । त्यसपछि घरघर गई बालबच्चालाई विद्यालय पठाउन अनुरोध गर्दै नपठाए मासिक ५ रुपैयाँ जरिवाना गर्छौ भनी विद्यार्थी ल्याएको सम्झनुहुन्छ निवर्तमान गाविस अध्यक्ष नवराज शाही । २०४५ सालमा सुरु भएको प्राथमिक विद्यालयलाई कक्षा बढाउँदै लानुपर्ने आवश्यकता देखिएपछि २०५६ सालमा निमावि प्रस्तावित गरी विद्यालय सञ्चालन भयो र २०६३ देखि मावि प्रस्ताव गरी पढाइ सुरु गरियो । प्राथमिक विद्यालय मात्र स्वीकृति पाएको ठाउँमा माविसम्म सञ्चालन गर्दा विद्यालयलाई आर्थिक संकट पर्न थाल्यो । समुदायमा विद्यालय हस्तान्तरण गरेपछि शिक्षक कोटा र अन्य सहयोग पाइने हुँदा २०६५ देखि विद्यालय समुदायमा हस्तान्तरण गरेको बताउनुहुन्छ व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष शाही ।

स्थानीय आवश्यकता अनुसार निमावि र मावि प्रस्ताव गरी पठन पाठन सञ्चालन गरिए पनि सम्बन्धित निकायबाट हालसम्म मावि सञ्चालनको स्वीकृति नपाएको बताउनुहुन्छ विद्यालयका प्रधानाध्यापक दिपेन्द्रबहादुर शाही । २०५६ सालको संसदीय निर्वाचनमा दैलेखबाट शिवराज जोशी विजयी हुनुभएपछि सिंहासैनका बालबालिका माविको अभावमा शिक्षाबाट बञ्चित हुनुपरेको र टाढा पढन जानुपरेको हुँदा मावि स्वीकृतिको पहल गरिदिन अनुरोध गर्दा आफ्नो गाउँ सातालामा त स्वीकृत गराउन सकेको छैन सिंहासनमा कहाँ हुन्छ ? भन्ने गैरजिम्मेवार उत्तर दिएको दुःखेसो गर्नुहुन्छ निवर्तमान गाविस अध्यक्ष शाही ।

विद्यालय निमावि सम्म मात्र सञ्चालन भएको बेला यहाँका केही बालबालिका ४ घण्टा पैदल हिँडेर कालिका मावि तिलेपाटासम्म पढन जान्थे भने अधिकांशले पढाइ नै छाड्थे । त्यसपछि स्थानीय बुद्धिजीवी र शिक्षकहरूको पहलमा मावि प्रस्तावित गरी सञ्चालन गरेको बताउनुहुन्छ व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष धीरबहादुर शाही । हाल यस विद्यालयमा ७ जना शिक्षक शिक्षिकाको तलव समुदायले व्यहोर्दै आएको छ । यसका लागि वार्षिक ३ लाख ६० हजार भन्दा बढी खर्च हुने गर्छ । ती सबै रकम समुदायको सहयोग र विभिन्न योजना तथा एनजीओ÷आईएनजीओको सहयोगबाट व्यहोर्दै आएको छ । विद्यालयका अन्य काम र भवन निर्माण आदि जनश्रमदानबाट हुने गरेको छ ।

यस विद्यालयमा विद्यार्थीलाई कुनै पनि शुल्क लाग्दैन । एक साल विद्यार्थीबाट परिक्षा शुल्क लिँदा विद्यार्थी संख्या घटेको सम्झँदै व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष शाही भन्नुहुन्छ “विद्यार्थीबाट परिक्षा शुल्क सम्म पनि लिदैनौँ ।” सिंहासैन गाविसको कालिका मावि यस गाविसका लागि मात्र नभई वरपरका अन्य गाविसका लागि पनि पायक पर्ने स्थानमा छ । यस विद्यालयमा वरपरको पिपलकोट गाविस, तिलेपाटा गाविस, विशाला गाविस र अछाम जिल्लाको कालेडाँडा गाविससम्मका विद्यार्थीहरू पढन आउँछन् ।

यो विद्यालय वरपरको गाविसको मात्र पायक विद्यालय होइन, वरपरका माविहरूको समेत पायक पर्ने विद्यालय हो । त्यसैकारण यहाँ जतिसक्दो छिटो उच्च मावि सञ्चालन गर्नु आवश्यक भएको बताउनुहुन्छ प्रधानाध्यापक शाही । यो विद्यालय वरपरका चार वटा माविहरू गणेश मावि रोल, पशुपति मावि छेपाडी, दिप मावि तोलिचाखा र कालिका मावि पिपलकोटको केन्द्रमा पर्छ । तसर्थ यसैवर्ष देखि उमावि सञ्चालन गर्ने योजना रहेको बताउनुहुन्छ व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष शाही ।

निर्वाचित प्रतिनिधिहरूको असहयोग र जिल्ला शिक्षा कार्यालयको बेवास्ताले गर्दा हाल यो विद्यालय आर्थिक अभावबाट गुज्रिरहेको छ । शिक्षकहरूले कम तलवमा काम गरिदिनुभएको भए पनि विद्यालयमा हालसम्म कम्प्युटर छैन, जग्गा थप गर्नुपर्ने छ, भवनको अभाव छ, तारवार छैन, खेलकुद सामग्रीको अभाव छ । भएको एउटा भवन पनि पुरानो भई भत्किएपछि कक्षा १ र २ का बालबालिकाहरू चौरमा रूखमुनि बसी पढ्छन् । १० कक्षा सम्म पढाइ हुने यस विद्यालयमा हाल कार्यालय कोठा समेत गरी जम्मा ९ वटा कोठा मात्र छन् । तर पनि २०६४ को एस.एल.सी. परिक्षामा यहाँबाट ८३ प्रतिशत विद्यार्थी उत्तीर्ण भएकोमा आफूलाई गर्व लागेको बताउनुहुन्छ प्रधानाध्यापक शाही ।

Happy Teej to all sisters

"Teej" is the fasting festival for women. It takes place in August or early September. The festival is a three-day long celebration that combines sumptuous feasts as well as rigid fasting. Through this religious fasting, hindu women pray for marital bliss, well being of their spouse and children and purification of their own body and soul.

Traditionally, the ritual of Teej is obligatory for all Hindu married women and girls who have reached puberty. Exception is made for the ones who are ill or physically unfit. In such circumstances a priest performs the rites. According to the holy books, the Goddess Parbati fasted and prayed fervently for the great Lord Shiva to become her spouse. Touched by her devotion, he took her for his wife. Goddess Parbati, in gratitude sent her emissary to preach and disseminate this religious fasting among mortal women, promising prosperity and longevity with their family. Thus was born the festival of Teej.

The first day of Teej is called the "Dar Khane Din". On this day the women, both married and unmarried, assemble at one place, in there finest attires and start dancing and singing devotional songs. Admist all this, the grand feast takes place. The jollity often goes on till midnight, after which the 24 - hour fast commences. Some women without a morsel of food or drops of water while others take liquid and fruit.

Gaily dressed women can be seen dancing and singing on the street leading to Shiva temples. But the main activities take place around the Pashupatinath temple where women circumambulate the Lingam, the phallic symbol of the lord, offering flowers, sweets and coins. The main puja (religious ceremony) takes place with offerings of flowers, fruits etc made to Shiva and Parbati, beseeching their blessing upon the husband and family. The important part of the puja is the oil lamp which should be alight throughout the night for it is bad omen if it dies away.

The third day of the festival is Rishi Panchami. After the completion of the previous day's puja, women pay homage to various deities and bathe with red mud found on the roots of the sacred Datiwan bush, along with its leaves. This act of purification is the final ritual of Teej, after which women are considered absolved from all sins. The recent years have witnessed alteration in the rituals, especially concerning the severity, but its essence remains. No matter how agonizing the fast may be Nepalese women have and will always continue to have faith in the austerities of Teej.

Source: nepalhomepage

Happy Father's Day !!

Any man can be a Father,

but it takes a special person
to be called Dad.

The idea for creating a day for children to honor their fathers began in Spokane, Washington. A woman by the name of Sonora Smart Dodd thought of the idea for Father's Day while listening to a Mother's Day sermon in 1909.

Having been raised by her father, William Jackson Smart, after her mother died, Sonora wanted her father to know how special he was to her. It was her father that made all the parental sacrifices and was, in the eyes of his daughter, a courageous, selfless, and loving man. Sonora's father was born in June, so she chose to hold the first Father's Day celebration in Spokane, Washington on the 19th of June, 1910.

In 1926, a National Father's Day Committee was formed in New York City. Father's Day was recognized by a Joint Resolution of Congress in 1956. In 1972, President Richard Nixon established a permanent national observance of Father's Day to be held on the third Sunday of June. So Father's Day was born in memory and gratitude by a daughter who thought that her father and all good fathers should be honored with a special day just like we honor our mothers on Mother's Day.

The excert below is from the Silver Anniversary Book on Father's day published in 1935. I would like to thank William Jackson Smart's great granddaughter, Bonnie, for sharing this with me.

"This year, 1935, the Silver Anniversary of Fathers' Day is being observed. Thirty-seven years ago, in the Big Bend hills of Washington, the day had its nativity in a lonely farm dwelling. There Sorrow ministered amid the moaning of the March winds.

A father sat with bowed head in his aloneness. About him clung his weeping children. The winds outside threw great scarfs of powdered snow against the window panes, when suddenly the last born tore himself from the group and rushed out into the storm calling for his mother. Yet even his baby voice could not penetrate the great silence that held this mother.

Hurriedly, the father gathered him back to his protection and for more than two decades, William Jackson Smart, alone, kept paternal vigilance over his motherless children.

This poignant experience in the life of Mrs. John Bruce Dodd of Spokane, Washington, who was then Sonora Louise Smart, was the inspiration for Fathers' Day which materialized through the devotion of this father and the father of her own son, John Bruce Jr., born in 1909. Through the observance of the love and the sacrifice of fathers about her everywhere, her idea of Fathers' Day crystallized in 1910, through a formal Fathers' Day petition asking recognition of fatherhood."

source: net

Global Warming Causes Severe Storms

Research Meteorologists found that the temperature changes brought on by global warming are significant enough to cause an increase in the occurrence of severe storms. Severe storms are those that cause flooding, have damaging winds, hail and could cause tornados. Their study revealed that by the end of this century, the number of days that favor severe storms could more than double certain locations, such as Atlanta and New York. Researchers also found that this increase would occur during typical stormy seasons and not during dry seasons when it may be beneficial.

As new storm forecasts hit home, areas already prone to severe weather need to be on the lookout for more storms. The latest forecast says global warming spells bad news for those areas.

Nancy Werner has seen many storms blow through trees in her yard, but there's one storm she'll never forget.

"We started hearing things land on our house," Werner said.

A stump is all that's left of what she heard falling. "We went upstairs and found limbs through our ceiling," Werner said.

The storm cost Werner $40,000 in repairs, but more severe storms could add up to a lot more. Research meteorologists at Purdue University are using climate models to study future weather conditions that would most likely produce a severe storm. Severe storms are ones that cause flooding and have damaging winds and hail. Some spawn tornadoes.

"What we found is that increases in human-induced greenhouse gases will lead to more frequent severe storms in the United States," Jeff Trapp, Ph.D., a meteorologist at Purdue University in West Lafayette, Ind., said.

Based on the models, the researchers believe the number of days that favor the formation of severe storms could more than double in places like Atlanta and New York. These added storms will likely hit areas during already heavy storm seasons and extend wet weather seasons.

"This obviously impacts people in terms of potential hazards to their life and property," Dr. Trapp said.

Researchers hope warning homeowners of increased storm days will help more people prepare earlier. Werner already has a plan in place.

"We've decided we're going to a hotel," she said. Researchers plan to use higher resolution models to find out how often future storms will spawn tornadoes.

HOW STORMS DEVELOP: Storm clouds form as moisture evaporates from the earth into the atmosphere, where the droplets jostle against each other. The air cools off rapidly as it reaches higher altitudes. Sometimes a cold front -- the boundary between where the cold air from one air mass meets the surrounding air -- will force warm, moist air upward into the colder air. This moist air cools off and the water vapor condenses onto tiny particles in the air, called condensation nuclei, collectively forming clouds. The process continues: more and more water vapor turns into liquid and the moist air warms up even more and rises higher and higher. A thunderstorm results.

WHAT CAUSES LIGHTNING? As more and more water droplets collide inside a cloud, their atoms bounce off each other more forcefully. This knocks off electrons. The ousted electrons gather at the lower portion of the cloud, giving it a negative charge, while the upper part of the cloud becomes positively charged. Eventually the growing negative charge becomes so intense that electrons on the Earth's surface are repelled and burrow deeper into the Earth. The Earth's surface becomes positively charged, and hence very attractive to the negative charge accumulating in the bottom of the cloud. All that is needed is a conductive path between cloud and Earth, in the form of ionized air.

ABOUT GLOBAL WARMING: Global warming refers to an average increase in the earth's temperature, which has risen about 1 degree Fahrenheit over the past 100 years, and to changes in climate. A warmer earth may lead to changes in rainfall patterns, and a rise in sea level, for example, as the polar glaciers melt. Some of this rise is due to the greenhouse effect: certain gases in the atmosphere trap energy from the sun so that heat can't escape back into space. Without the greenhouse effect, the earth would be too cold for humans to survive, but if it becomes too strong, the earth could become much warmer, causing problems for humans, plants and animals.

- Science news

Pilgrimage Sites in Nepal

Nepal has several ancient pilgrimage sites. Each temple is attached to a legend or belief that glorifies the miraculous powers of its deity. Kathmandu Valley is home to the famous Pashupatinath Temple, Swayambhu Stupa and several other famous temples. Hundreds of famous temples are located in and around the Kathmandu Valley. Some well-known pilgramage sites are: Baraha Chhetra, Halesi Mahadev, Janakpur, Pathibhara, Tengboche in East Nepal; Manokamana, Gorkha, Lumbini, Muktinath, Gosainkunda, Tansen, Kathmandu Valley in Central Nepal; and Swargadwari, Khaptad Ashram in West Nepal. Pashupatinath, Swoyambhunath, and Boudhanath are the sites that are also listed in the UNESCO Heritage Sites.

Nepal is also the Gateway to Kailash Mansarovar, the mythical abode of Lord Shiva. Devotees from various parts of Nepal and India throng the temples during special festivals. Even though weak infrastructure renders some places hard to reach, efforts are being made on national level to develop and promote some popular sites.

Pilgrimage sites of Nepal like Muktinath and Gosainkunda make popular trekking destinations. Tours to these sites are encouraged for the novelty they provide in terms of nature and culture.

Pashupatinath, dedicated to Lord Shiva, is the holiest Hindu destination in Nepal.


Swoyambhunath is believed to have been established more than 2,500 years ago.


Janaki Temple dedicated to Janaki (Sita in Ramayana).

Rural Tourism In Nepal

Nepal where major chunk of area is occupied by villages has tremendous potential in rural tourism. Its main aim is to link Village Development and Sustainable Tourism through the generation of income, employment and local markets for agricultural products and handicrafts. Other objectives include the provision of incentives for forestation and nature conservation and the creation of a global family through the encounter between rural Nepalese people and foreign tourists during village home stays, resulting in mutual understanding and learning.

The main target group of the program is women who will be the main beneficiaries due to new income opportunities. It is a rural enterprise owned and operated by the local people. It is a group activity, and benefits are shared among as many villages and individuals as possible. "Village Trek", visits to indigenous people are the activities, which will make tourists, experience rural life and Nepalese hospitality off the beaten path with all the beautiful scenery and cultural diversity of Nepal.

Accommodation is in individual guestrooms with host families or, in between villages, in tents. During the trekking, meals are prepared by a professional team. In the villages, the visitors can try a delicious, hygienically prepared Nepali "Daalbhaat" consisting of locally produced rice, lentils and garden-fresh, organically grown vegetables. The guestrooms are simple, but clean and cozy.

Introduction of Beautiful country Nepal

Spiritual, divine, adventurous and entertaining... the cities of Nepal are a unique blend of tradition and novelty. Then be it the clinging bells of temples at Bhaktpur, the beautiful lakes of Pokhara or the casinos at Kathmandu... a tour to the cities of Nepal introduces you every facet of life. Pack your bags and get ready to for the journey of lifetime. Come lets discover the diversity of Nepal cities...
Major Cities of Nepal

Kathmandu
The capital of Nepal, Kathmandu valley, is the biggest and the most cosmopolitan city of Nepal. Known as the 'City of Temples', it has great temples with historic, architectural and religious importance attached to them. Famous for its rocking casinos, Kathmandu is the meeting point of various ethnic groups. The unique element of the city is that it is a fabled capital of convivial pilgrims and carved rose-brick temples as well as a frenetic sprawl of modern towers and spunky casinos.

Pokhara
This mystical city is rightly called the "Center of Adventure". With sky touching mountains and dazzling waterfalls, the city is indeed a visitors' paradise. In close proximity to nature, this beautiful city of Nepal offers the most esthetic panoramic view of the Himalayas.

Bhaktapur

As the name means in Hindi, Bhaktpur is the "City of Devotees". This divine, ancient town is famous for its multi-storeyed pagodas. Bhaktpur has a calm, soothing and spiritual atmosphere and is one of the most peaceful cities of Nepal.

Patan

The city of fine arts, Patan is the shopping hub of traditional handicrafts and carpets. The city is blessed with beautiful temples and stupas. The Phulchokri mountain near Patan is an excellent spot for hiking. The diversity of the medieval culture has left a rich legacy of impressive sightseeing in the city attracting tourists from far and wide.

Lumbini
Listed as a world heritage site by UNESCO, Lumbini is the birth place of Lord Buddha. The historical city of Lumbini is blessed with rich natural setting and astonishing architectural beauty. Located in South-Western Terai of Nepal, the historic city takes one back to 623 B.C.

Birgunj
Birgunj, the commercial capital of Nepal is the second largest city in the country, located in the lower Terai plains, near the Indian border. It is known as the gateway of Nepal because of its location that makes Birgunj a frequent destination for business travelers, executives of foreign projects and agencies, overland tourists, pilgrims and other visitors.

Nepalgunj
Located in the lower Terai region and known as the transport hub for western Nepal, the town is the starting point of the adventurous treks to Dopla and Jumla regions. The border crossing, 6 km south of Nepalganj, is one of the limited number of places where non-Indian foreigners are allowed to cross the border with India.

Aishwarya Rai Bachchan Doesn’t Have Time for Children

There are mixed rumors about Aishwarya Rai Bachchan being preggers. The gossip has been spreading around the internet for quite some time. But Aishwarya Rai and Abhishek Bachchan say they don’t have time for kids right now. And for all of the actresses too busy to actually take care of their children; this is pretty much good news.

The two years that Aishwarya Rai and Abhishek Bachchan have been married have been happy ones. There’s no truth to pregnancy rumors, nor to the ones regarding their relationship. Although they are busy for work, they are not at the point where they’re too busy for one another.

But the time spent on big projects has made it impossible for the two to make time for children. That’s why lately; Aishwarya Rai Bachchan has been making it clear that she is not pregnant. We’re sure the news will come out if and when it happens, but as for now there’s no truth to these rumors.

Mallika Sherawat Receives Honor from Los Angeles

From hanging out with A-list Hollywood celebs to getting a milkshake named after her, looks like Los Angeles has really taken a liking to Bollywood actress,Mallika Sherawat! The young starlet will be honored this Friday, August 14 by the City of Los Angeles for her contributions to the Hollywood film industry and several charities. Pretty impressive!

Mallika is the first Bollywood star to receive such recognition from Los Angeles. She will be presented as an honorary citizen of Los Angeles by Mayor Antonio Villaraigosa, former Mayor Richard Riordan, Councilmember Jose Huizar and the Los Angeles City Council. Mallika is definitely doing some major things in America.

Seems like the young starlet is all over Hollywood lately! From her upcoming role in the film, "Hisss" to hanging out with RnB star, Usher, looks like Mallika is a name that is going to be causing a lot of waves. So, what do you think about Mallika's sudden popularity?

Govt to reform education system

KATHMANDU, Aug 10 - Minister for Education Ram Chandra Kushwah said the government has started restructuring the present educational system to provide complete access to all children across the country. He said this at a regional conference on ‘Investment in Education’.
Kushwah also said the interim constitution has included provisions to the right to education, and that a complete restructuring of the present educational system is needed to give equal access to deprived children.

Educationists from India, Bhutan, Bangladesh, Sri Lanka and Nepal are participating in the event.

Education secretary Dr. Ram Swarup Sinha said the government has been working towards implementing the concept of ‘Education for All’.

- RSS

डाउनलोड

नेपाली फन्ट डाउनलोड गर्नुहोस

Kantipur Font

Preeti Font

Priyatam Font

Himali Bold Font

Rukmini Font

Shrinagar Font

Gauri Font

Ganess Font

Siddhi Font

Laxmi Font

Sagarmatha Font

i-Tune डाउनलोड गर्नुहोस

iTune Setup

शिक्षक नै व्यवस्थापन समितिको अध्यक्ष

आदेश कर्माचार्य, कपिल श्रेष्ठ

सिन्धुपाल्चोकको सरस्वती उच्च माध्यमिक विद्यालय, ग्याल्थोमका सहायक प्रधानाध्यापक हरिकुमार शर्मा विद्यालय व्यवस्थापन समितिको अध्यक्षमा निर्वाचित भए । आफू पनि एउटा अभिभावक भएकाले विद्यालयको व्यवस्थापन समितिमा बस्ने इच्छा भएको र यसका लागि आफू योग्य भएको उनको तर्क थियो । तर, काठमाडौँको मूलपानी गाउँ विकास समिति वार्ड नं. ३ मा रहेको आनन्दभैरव निम्न माध्यमिक विद्यालयमा व्यवस्थापन समिति खाली छ । व्यवस्थापन समिति गठन गर्नमा हालसम्म कतैबाट चासो नदेखाएको बताउँदै ‘अभिभावकले दवाव नदिएसम्म समिति गठन हुँदैन’ भन्नुहुन्छ विद्यालयका प्रधानाध्यापक विश्वनाथ लामिछाने ।

समिति गठन हुनुभन्दा नहुँदा कार्य सञ्चालन गर्न सजिलो पर्ने ठानी उक्त विद्यालयमा व्यवस्थापन समिति गठन नगरिएको हो । आनन्दभैरव निमावि त एउटा नमुना मात्र हो । यहाँका बालबालिकाहरूलाई स्थानीय अभिभावकले संस्थागत विद्यालयमा पढाउने भएकाले गाउँको सामुदायिक विद्यालयप्रति उनीहरूको चासो छैन । त्यसैले त्यहाँ विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठन प्रक्रिया अघि बढेन । अधिराज्यका विभिन्न ठाउँमा व्यवस्थापन समितिका पदाधिकारीको छनौटका थरिथरी कथाहरू आइरहेका छन् । कतै स्रोत व्यक्तिहरू व्यवस्थापन समितिमा आउन चाहिरहेका छन् । कतै शिक्षकहरू आफैं नै व्यवस्थापन समितिमा बस्न चाहिरहेका छन् । कतै राजनीतिक विवादमा व्यवस्थापन समिति गठन हुन सकिरहेका छैनन भने कतै राजनीतिक दलहरूले भागबण्डा गरेर पदहरूको विभाजन गरेका छन् । तर, बहुसंख्यक ठाउँहरूमा शिक्षकहरूले व्यवस्थापन समितिको आवश्यकता ठानेर त्यसै अनुसारको सूचना सार्वजनिक नगर्दा व्यवस्थापन समितिको निर्वाचन प्रक्रिया अगाडि बढ्न सकिरहेको छैन । विभिन्न ठाउँमा अभिभावकहरू सक्रिय भए पनि प्रधानाध्यापकहरूले विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठन गर्न सक्रियता देखाएका छैनन् । समिति गठन हुनुभन्दा नहुँदा कार्य सञ्चालन गर्न सजिलो पर्ने ठानी प्रधानाध्यापकहरू व्यवस्थापन समितिको निर्वाचनका लागि सक्रिय छैनन् । समिति गठन गर्दा झन्झट हुने र आफ्नो अधिकार सीमित हुने आशंकाले उनीहरूले समिति गठन गर्न चासो नदेखाएका हुन् ।

२०५९ जेठमा आएको शिक्षा नियमावली अनुसार नयाँ शैक्षिक सत्र शुरू भएको ३० दिन भित्र विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठन गर्नुपर्ने प्रावधान छ । तर, हालसम्म समित गठन भएका विद्यालयहरूको संख्या हजार नाघ्न सकेको छैन । जवकि अधिराज्यभर सामुदायिक विद्यालयको संख्या मात्रै करिव २७ हजार छ । अधिराज्यभर आठहजार पाँचसय संस्थागत विद्यालयहरूमा विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठन गर्ने सुरसार पनि छैन । निजी तथा आवासीय विद्यालय अर्गनाइजेशन, नेपाल (प्याब्सन)का महासचिव भोजबहादुर शाहले शैक्षिक गुठी वा कम्पनीमा दर्ता गर्ने कार्य पूरा नभएकोले विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठन कार्य सुरू नै नभएको बताउनुभयो । व्यवस्थापन समिति गठन भएपछि यसको अभिलेख राख्ने केन्द्रीय निकाय नभएकाले कुन जिल्लाका कहाँ कति विद्यालयमा व्यवस्थापन समिति गठन भयो भन्ने एकीन गर्न अप्ठेरो छ । व्यवस्थापन समितिले गरेका निर्णयहरू जिल्ला शिक्षा कार्यालयमा जानकारी दिनुपर्ने भन्ने प्रावधान नियमावलीमा भएको हुँदा गठन भएका व्यवस्थापन समितिको अभिलेख जिशिकाले राख्नुपर्ने हो । तर उपत्यकाका काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुर तीनै जिल्लाका जिशिकाहरूमा समेत हालसम्म कति विद्यालयमा व्यवस्थापन समिति गठन भयो भन्ने तथ्यांक उपलब्ध छैन ।

शिक्षा ऐन सातौं संशोधनपछि बनेको शिक्षा नियमावली २०५९ ले विद्यालय व्यवस्थापन समितिमा अभिभावकहरूको सहभागितालाई बढाएको छ । यसमा विद्यालयको सञ्चालन, रेखदेख, निरीक्षण, नियन्त्रण र व्यवस्थापन गर्न समितिलाई पर्याप्त अधिकार प्रदान दिइएको छ । नेपाल शिक्षक संघका अध्यक्ष केशवप्रसाद भट्टराईले संघमा आवद्ध शिक्षकहरूलाई विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठन प्रक्रियालाई सफल नपार्न निर्देशन दिएको बताउनुभयो । व्यवस्थापन समिति गठनमा खुलेआम राजनीति हुने बताउँदै उहाँले प्रश्न गर्नुभयो–‘विवादमा पर्न किन प्रधानाध्यापकले व्यवस्थापन समिति गठन गर्ने ?’ शिक्षा नियमावली जारी हुनु अगाडि शिक्षक संघ, संगठन दुबैले व्यवस्थापन समितिको निर्वाचन सम्बन्धी प्रावधानको घोर विरोध गरेका थिए । उनीहरूले नियमावलीको आशय व्यवस्थापन समितिमा धेरै व्यक्ति समावेश गर्ने भए पनि भविष्यमा यसले राजनीति गर्ने थलोको रूपमा परिणत हुने बताएका थिए ।

अभिभावक संघ नेपालका अध्यक्ष सुप्रभात भण्डारी समिति गठनमा तीब्रता नआउनुमा राजनीति मुख्य कारण रहेको ठान्नु हुन्छ । उहाँले भन्नुभयो–‘नेताहरूको आफ्नो मान्छे नै व्यवस्थापन समितिको अध्यक्ष हुनुपर्ने अडानले गर्दा व्यवस्थापन समिति गठन हुनमा ढिलाइ भएको हो ।’ समिति गठनमा अभिभावक सक्रिय भएर आफै लाग्नुपर्ने हो । तर जनचेतनाको अभावमा उनीहरू निस्क्रिय छन् । अध्यक्ष भण्डारीका अनुसार संघले अभिभाकहरूलाई लक्षित गरी ‘अभिभावक जनचेतना कार्यक्रम’ संचालन गर्ने तयारी गरिहेको छ । भक्तपुरका जिल्ला शिक्षा अधिकारी मायादेवी सिटौलाले समितिको अध्यक्ष हुनका लागि ३५ वर्ष उमेर पुगेको हुनुपर्ने, जुन तहको विद्यालयमा अध्यक्ष हुने हो सोही तहको अध्ययन पूरा गरेको हुनुपर्ने जस्ता प्रावधानले समिति गठन गर्न अप्ठेरो परेको बताउनु भयो । शिक्षक सं गठनका अध्यक्ष माधवप्रसाद अधिकारी यस्तो प्रावधानले विद्यालयमा वर्षौदेखि सक्रिय रहेका जिम्मेवार अभिभावकलाई पनि समितिमा आउन बन्देज लगाएको बताउनुहुन्छ । शिक्षा मन्त्रालय विद्यालय प्रशासन शाखाका प्रमुख रामप्रसाद बस्यालले विद्यालयहरू बन्द हुने समय परेकाले व्यवस्थापन समिति आशातित रूपमा गठन नभएको स्वीकार गर्नुहुन्छ । उहाँले भन्नुभयो–‘केही समयपछि विद्यालयमा व्यवस्थापन समिति गठनमा तीव्रता आउनेछ ।’ विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठन कार्यलाई जटिल बनाइएको छ । अभिभावकहरूमध्येबाट सर्वसम्मत तरिकाले पदाधिकारी चयन हुन नसके निर्वाचन गराउनुपर्ने हुन्छ । एक महिना अघि मात्र व्यवस्थापन समिति गठन भएको भक्तपुरको शान्ति निकेतन मा.वि.मा विवादका कारण निर्वाचन गर्नु परेको थियो । निर्वाचन गराउँदा दलीय राजनीतिको प्रभाव पर्ने हुँदा व्यापक रूपमा राजनीति हुने सम्भावना पनि छ । नियमावलीले विद्यार्थीको पालन पोषण गर्ने र पठनपाठनको व्यवस्था मिलाउने व्यक्तिलाई पनि अभिभावक मानेको हुँदा एउटै मानिस विभिन्न स्कुलको अभिभावक बन्न सक्ने सम्भावना पनि छ । कसैले घरमा काम गर्ने केटोलाई विद्यालय भर्ना ग¥यो भने ऊ पनि अभिभावक बन्न सक्छ ।

शिक्षक संगठनका अध्यक्ष माधवप्रसाद अधिकारी भन्नुहुन्छ, विद्यालयको हितका लागिभन्दा व्यक्तिगत फाइदाका लागि समितिको नेतृत्व हात पार्ने होड चल्ने सम्भावना बढी रहेको छ । सरकारबाट लाखौँ रकम आउँछ र लुटपाट गर्न पाइन्छ भनेर यहाँ सबै चुनाव लड्न आउनेछन्, उहाँले भन्नुभयो–‘यसले पछि एउटा स्थानीय निकायको निर्वाचनको रूप लिनेछ ।’ हुनत् विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठनलाई शिक्षक संघसंगठनहरूले गलत अर्थ लगाइदिंदा यसको आशय गलत देखिन गएको छ । व्यवस्थापन समिति गठन भएर उनीहरूको मद्दतबाट विद्यालयको शिक्षामा सुधार आउँछ भन्ने पवित्र भावना शिक्षकहरूमा नभइदिंदा व्यवस्थापन समिति गठनको शुरूवात नै हुनसकेका छैनन् । प्रधानाध्यापकलाई निर्वाचनको ठेक्का दिइएको छ । उनीहरू नै व्यवस्थापन समिति गठनको विरोधमा रहेका छन् । सरकारको गलत प्रक्रिया र उत्तरदायित्व विहीन हुन रूचाउने केही शिक्षकहरूका क्रियाकलापले पवित्र उद्देश्यको अपवित्र प्रचार प्रशार भइरहेको छ ।

“प्रधानाध्यापकले सामान्य भेला बोलाएर राजनीतिक पूर्वाग्रह नराखी योग्य र क्षमतावान व्यक्तिलाई निर्वाचित गर्ने हो भने समितिमा विवाद आउँदैन” विद्यालय प्रशासन शाखा प्रमुख बस्यालको सरल जवाफ छ । तर, अझै पनि एउटा विवादको किनारा लागेको छैनः शिक्षक अथवा कर्मचारी आफू काम गर्ने विद्यालयको व्यवस्थापन समितिमा निर्वाचित हुन पाउने कि नपाउने ?

–शिक्षा लेख संगालो, शिक्षा पत्रकार समूह

Nepal's only one nomadic community Rautes

Intorduction of Nomadic People Rautes

Nepal is a country of ethnic, religious and cultural diversity of which Rautes are one of the most typical ethnic groups of people. They are the few of the last remaining hunters and gatherers, probably the only in South Asia.

Rautes are the nomads, very much confident in their forest-based lifestyle. So far, they have been successful in maintaining the privacy of their indigenous knowledge and in giving continuity to their tradition. With their group oriented lifestyle, concern for their tradition and recluse nature, the Rautes are adamant in their current set of lifestyle and they are ready to take any sort of risk for this.

The tradition and lifestyles of Rautes have been transferred by means of stories said and through oral literacy. Rautes hate the idea of permanent settlement, education and agriculture. The reason for this dislike and such ignorance is the fact that then they would have to quit their nomadic tradition and hunting.

At the time when acculturation has been visible around the world with the diminishing diversity, Rautes have been very much successful in sustaining their tradition. There are many things to learn from Rautes who have been very successful in preserving their tradition in the present world. In this context, they should be conserved as one of the precious national treasures of Nepal. And this nomadic lifestyle of Rautes could contribute in the study of socio-economic evolution of mankind.

Fundamental Traditions of the Rautes

Apart from the ethnic culture and the religious aspect of the Rautes, there are three special features that sustain their Raute tradition. Those include carpentry (wood work), hunting, monkey hunting, and their ethnic dance. Hunting fulfills their nutritional requirements, carpentry (wood work) provides them with the opportunity to barter and purchase food supplies and their dance represent their ethnic idiosyncrasy and it is also their mode of entertainment.

Monkey Hunting

Killing monkey is one of the fundamental sides of giving the cultural continuity to the hunting life of the Rautes. Villagers acknowledge Rautes for killing those monkeys who are a menace to the village and thus the solidarity between the Rautes and the villagers improves as the Rautes do not cause any harm to any other animal species. Their hunting technique is also very courageous in the sense that around 8-30 young and middle aged Rautes members go for hunt in a group. The net is kept at a deep-set land as they set a perimeter in the forest. Monkeys are the only wild animals hunted by Rautes. They do not kill any birds or eat any animals killed by other. In fact, they consider killing the species of dear as a great sin.

The Rautes and Forests

The culture of the Rautes is that of the culture of the forest. Woods are an integral part of the Raute life: from their birth, growth and till their death. These forests provide them with woods as a means for their livelihood and monkeys as their hunt for food. Rautes believe that a longer stay in a particular place will contribute to deforestation. Hence to conserve the ecosystem of that particular place in the jungle, they shift from place to place. This controls excessive forest degradation. They sell their wooden product in the local market. But with the popularity of the plastic and silver materials in the local market, the demands for wooden products have gone down. Since the Rautes products are long lasting, the people of the village are also not interested in buying the same product again. However, the Rautes have always been successful in selling their products although they have got a lesser price for their products.

The Raute Dance

Raute dance symbolizes their cultural continuation and is a mode of their entertainment. For a last few years, they have been showing this dance outside their settlement to reveal their identity and provide entertainment to villagers. This dance has also been an important source of income for the Rautes. The Rautes have special commitment in their ethnic dance. They are very spontaneous and passionate about their dance and get lost in it as soon as it starts with the beats of the madal.

As 2-3 madals are beaten, the Rautes dance in different nature, sometimes being round, sometimes in rows or sometimes in line. They dance with feelings in colorful dresses and large jewelries that also include a long white skirts (jhagla) and bangles in feet (kalli).

The Raute Knowledge

The Rautes have traditional knowledge of living in a community. The heredity of the Rautes is categorized into three types as kalyaal, raskoti and samaal. It is therefore very important to collect these various aspects of the Rautes such as their specialties, values and norms, birth, growth and death, marriage and lifestyle. Documenting their knowledge and culture provides an opportunity for the people interested in the cultural and the anthropology of this community. Women make a special contribution in sustaining the nomadic culture of the Rautes. They are more committed to their culture and tradition. They take the full responsibility at the decision making level in the family and house hold chorus.

- Contemporary Vision

समुदायलाई ऋण लगानी गर्न सफल एकमात्र विद्यालय ः मणिचुड प्रावि

कपिल श्रेष्ठ, साँखु

हरेक वर्षको साउन १५ झैँ यो वर्ष पनि मणिचुड सामुदायिक विद्यालय, साँखुका प्रधानअध्यापक श्रीराम सरले विद्यालयमा सञ्चालित मणिचुड सामुदायिक शैक्षिक बचत कार्यक्रमको साधारण सभामा भाग लिन मलाई टेलिफोन मार्फत निमन्त्रणा दिनुभयो । म आफू कार्यरत संस्था सनराईज एजुकेशन फाउण्डेशनको तर्फबाट उक्त बचत कार्यक्रमको सदस्य तथा अनुगमनकर्ताको रुपमा तीन वर्षदेखि सक्रिय छु । अरु वर्ष भन्दा यो वर्ष विद्यालयले विशेष कार्यक्रमहरुसाथ साधारण सभाको कार्यक्रम आयोजना गरेको रहेछ । यही कार्यक्रमको अवसर पारेर माननीय सभासद झक्कु प्रसाद सुवेदीले सांसद कोषबाट करिव ८५,०००।– (पचासी हजार) रुपैयाँ बराबरको तीन थान डेस्कटप कम्प्युटर विद्यालयलाई हस्तान्तरण गर्नुभएको थियो ।

कार्यक्रममा माननीय सभासद सुवेदीले देश र शिक्षाको विकासका लागि प्राविधिक शिक्षाको महत्वपूर्ण स्थान रहने हुँदा राज्यले प्राविधिक शिक्षामा प्रशस्त लगानी गर्नुपर्ने बताउनु भयो । कार्यक्रममा सोही विद्यालयका व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष देवकृष्ण के.सीले विद्यालयका बालबालिकाको चाहना अनुसार अब कम्प्युटर शिक्षा प्रदान गरिने हुँदा उनीहरु आजको सूचना सञ्चारयुक्त शिक्षाबाट अब टाडा नरहने बताउनु भयो । उहाँले विद्यालयमा यस्ता किसिमका सहयोगहरु निरन्तर जुटाइदिन सहयोग गरेकोमा सहयोगी संस्था सनराइज एजुकेशन फाउण्डेशनलाई धन्यवाद दिनुभयो ।

कार्यक्रममा शिक्षाका लागि राष्ट्रब्यापी अभियानका स्टेरिङ्ग कमिटिका सदस्य पुष्पराज पौडेलले आजको शिक्षालाई सिद्धान्तमा मात्र सीमित नगरी प्रविधिसँग जोडनुपर्ने वर्तमान समयको आवश्यकता भएको बताउनुभयो । उहाँले नेपालका सबै सभासदहरुले आफूले उपयोग गर्न पाउने सांसद कोषबाट नेपालका दूरदराजमा रहेका विद्यालयहरुमा पनि यस्ता खाले सहयोग कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्न सकेमा विद्यार्थीहरुले केही हदसम्म भएपनि आधुनिक प्राविधिक शिक्षाको सुरुवात हुने बताउनु भयो ।

कार्यक्रममा विद्यालयका प्रधानअध्यापक श्रीराम कार्कीले शैक्षिक बचत कार्यक्रमले विद्यालयको आय आर्जन कार्यक्रमलाई दिगोपना थपेको र समुदायको सानो तिनो समस्या पनि आफ्नै विद्यालयको बचत समूहबाट समाधान गर्न सकेकोले अभिभावकहरुको विद्यालय प्रति चासो बढेको बताउनुभयो । उक्त बचत कार्यक्रमले सञ्चालन भएको तेस्रो वर्षमा २ लाख १८ हजार रुपैया निक्षेप संकलन गरेको र २ लाख १५ हजार रुपैयाँ बराबर ऋण लगानी गरेको बताउनुभयो । अहिले बचत समूहमा अभिभावक, शिक्षक, विद्यार्थी र अन्य गरी कुल १ सय ३१ जना साधारण सदस्यहरु रहेको र यो संख्या बढ्ने क्रम पनि निरन्तर रहेको जानकारी दिनुभयो ।

यस विद्यालयमा सनराइज एजुकेशन फाउण्डेशनले विद्यार्थीहरुका लागि दिवा खाजा कार्यक्रम, भवन मर्मत कार्यक्रम, छात्रवृत्ति तथा शैक्षिक सामाग्रीको सहयोग कार्यक्रम संचालन गर्दै आएको छ । त्यसका साथै हालसालै विद्यार्थीहरुका लागि विद्यालय पोशाक पनि सहयोग गरिएको छ । विद्यालयमा विद्यार्थीलाई आकर्षित गरी भर्ना भएका विद्यार्थीलाई टिकाइ राख्नका लागि आगामी दिनमा अन्य नयाँ कार्यक्रमहरु पनि सञ्चालन गरिने भएको छ । शहरदेखि धेरै टाढा नभए पनि विकासको दृष्टिले निकै पछाडि परेको यस स्थानमा रहे पनि मणिचुड प्राथमिक विद्यालयलाई शिक्षा क्षेत्रमा निकै सफलता हासिल गर्न सफल एक नमूना विद्यालय मान्न सकिन्छ ।

राउटेहरु दैलेखको कुसापानीमा

राउटेहरु अहिले केही समयका लागि दैलेख जिल्लाको कुसापानी गाविस– ४, काउलेमा बसोवास गरिरहेका छन् । यो स्थान दैलेख जिल्लाको सदरमुकाम दैलेख बजारदेखि १६ कोष उत्तर पश्चिममा पर्छ । उनीहरूको जनसंख्या हाल ३८ घरधुरीमा जम्मा १४९ मात्र रहेको छ । कन्टेम्पोररी भिजनको निर्धारित कार्यक्रम अनुसार सहयोगीका साथ यही असार १० गते राउटे बस्तीमा पुग्दा उनीहरुको सबैभन्दा ठूलो गुनासो नेपाल सरकारले सहमति जनाए बमोजिम आफूहरुको भत्ता नबढाएकोमा थियो । साथै नेपाल सरकारलाई आफ्नो भत्ता कम्तीमा एक हजार बनाइदिन पुनः अनुरोध गरिदिन भनेका थिए । उनीहरुले सम्भव भए हालको परिवर्तित सरकारसँग भेटन आफूहरु काठमाडौँ जान चाहेको बताएका थिए । राउटेहरुको यही माग बमोजिम नेपाल सरकारले यही आर्थिक वर्षदेखि राउटेहरुका लागि प्रति व्यक्ति मासिक एक हजारका दरले भत्ता वितरण गर्ने घोषणा गरेको छ । यसबाट राउटे बस्तीमा निकै खुशीयाली छाएको छ । किनभने अहिले राउटेहरु मात्र होइन पूरै मध्यपश्चिमाञ्चल क्षेत्रमा खाद्यान्नको अभाव बढेको छ । त्यसमा पनि राउटेहरुले बनाउने काठका सामग्री बनाउन अहिले काठको अभाव छ । भएका बन पनि सामुदायिक बनका रुपमा रुपान्तरण भए पछि उनीहरुलाई काठ काटन समस्या परेको छ । त्यसैगरी बनाइएका भाँडा पनि बजारमा राम्रो सँग विक्री हुन छाडेकाले उनीहरुलाई जीवन धान्न निकै समस्या परेको छ । तर प्रति व्यक्ति मासिक एक हजार भत्ताले उनीहरुलाई जीवन निर्वाहमा निकै मद्दत पुग्ने भएको छ ।

CURRENCY EXCHANGE RATE

Back