Tuesday, September 1, 2009

समुदायको सक्रियतामा लोडसेडिङमुक्त गाउँ

– आदेश कर्माचार्य, राकम, कर्णाली

नेपाल जलस्रोतमा विश्वकै दोस्रो धनी देश मानिन्छ । यस हिसाबले नेपालमा खानेपानी, विद्युत र सिँचाईको प्रशस्त सुविधा हुनुपर्ने हो । तर सरसर्ती हेर्दा पनि नेपालका खेती योग्य जमिनको लगभग एक चौथाई जमिनमा पनि सिँचाईको सुविधा छैन । त्यसैगरी राजधानी लगायत देशका हरेक स्थानमा खानेपानीको अभाव छ । दूषित खानेपानीका कारण नेपालमा बर्षेनी हजारौँ मानिसले ज्यान गुमाउने गर्छन् । विश्वमै नेपालमात्रै यस्तो देश होला जहाँ वर्षाको समयमा समेत विद्युतको अभावले लोडसेडिङ हुने गर्छ । अझै नेपालमा दैनिक २० घण्टा सम्म लोडसेडिङ भएको उदाहरण छ ।

तर नेपालको मध्यपश्चिम क्षेत्रमा पर्ने विकट ठाउँ राकम, कर्णालीमा कहिल्यै पनि लोडसेडिङ भएन । यहाँका बासिन्दाहरुको आफ्नै पहलमा सञ्चालित विद्युतउत्पादन गृहले राकम वरपरका लगभग २०० घरपरिवारलाई बत्ती बाल्न पुग्ने विजुली उत्पादन गरेको छ । त्यो पनि कर्णाली या कुनै ठूलो नदीबाट होइन, राकम हुँदै बग्ने सानो खोलाबाट यहाँ बिजुली निकालिएको छ । यहाँ विजुलीको दुरुपयोग गरिँदैन, विजुलीबाट यहाँ बत्ती मात्र बाल्न पाइन्छ । र, बत्ती पनि कम विजुली खपत गर्ने सिएफएल चीम मात्र प्रयोग गर्न दिइन्छ ।

नेपालका अधिकांश भागमा राकमको जस्तो हजारौँ खोलानालाहरु छन् । तर ती खोलानालाबाट बिजुली निकाल्न सकिएको छैन । राकमका स्थानीय बासिन्दा झैँ अन्य स्थानका बासिन्दामा पनि स्थानीय स्रोत साधनको उपयोग गर्न आफै अघि सर्नुपर्छ भन्ने चेतना आइदिएमा गाउँ गाउँमा बिजुली बत्तीको उज्यालो पुग्ने थियो होला ।

तस्विरः आदेश कर्माचार्य
Bookmark and Share

No comments:

Post a Comment