Tuesday, July 27, 2010

बगरमै हरियाली भएको सहर– दमाम

– महेश श्रेष्ठ, दमाम, साउदी अरब

साउदी अरेबियाको दमाम शहर एक आधुनिक ठूलो सहरमध्येमा पद्र्ध । साउदी अरबको अन्तर्रा।ष्ट्रय एअरपोर्ट यसै स्थानमा रहेको छ । दमाम सहर किन पनि ऐतिहासिक छ भने यो सहर एक समुन्द्रको छेउमा बालुवामाथि प्लानिङ गरी बनाइएको छ । यहाँको सामान्य तापक्रम प्रायजसो ४० देखि ५५ डिग्रीको आसपासमा रहन्छ । यहाँको मौसम ६ महिना जाडो र ६ महिना गर्मी रहन्छ । यो सहर निकै व्यवस्थित र योजनावद्ध तरिकाले डिजाइन गरिएको छ । यहाँ खाद्यपदार्थ देखि धेरैजसो सामानहरु पानीजहाज मार्फत बाहिरी मुलुकहरुबाट आयात गरिन्छ । यहाँ माटोको मात्रा निकै कम भएकोले बाहिरी मुलुकबाट माटो आयात गरी बालुवामाथि माटो पुरेर बोट बिरुवा रोपिएको भए पनि सहरमा निकै हरियाली देख्न सकिन्छ ।

यो सहर निकै ठूलो हुनुको साथै यहाँ उद्योग धन्दाहरु पनि निकै धेरै संख्यामा रहेका छन् । पर्यटन र होटलहरुको विकास यहाँ निकै राम्रोसँग भएको देख्न सकिन्छ । यहाँको कानुन निकै कडा मानिन्छ । मादक पदार्थहरु बेचबिखन गर्नु यहाँ गैरकानुनी मानिन्छ । त्यसैगरी महिलाहरुमाथि दुब्र्यवहारलाई यहाँ निकै गम्भीर अपराध मानिन्छ । यहाँ लागूपदार्थ, बलात्कार जस्ता घटनाका दोषीहरुलाई सार्वजनिक स्थानमा मृत्युदण्ड दिने कानुन छ । त्यसैले यहाँ लडाई झगडा जस्ता घटनाहरु निकै कम मात्र देख्न सकिन्छ । यहाँको कानुन निकै कडा छ र सबैले कानुनलाई पूर्णतः पालन गरेको देख्न सकिन्छ । सवारी वा अन्य दुर्घटनाको समयमा आपसमा झगडा गर्ने चलन यहाँ निकै कम छ त्यस्तो अवस्थामा पुलिसले नै सबै काम सम्हाल्ने गर्छ ।

यहाँ समुन्द्रको छेउमा बसेर मनोरम दृश्य हेर्दै खाना खाने ठाउँहरु प्रशस्त बनाइएका छन् । यहाँ काम गर्ने अधिकांश मानिसहरु विदेशी नै छन् । जसमा भारतीय, नेपाली, बंगलादेशी, फिलिपिनो र इन्डोनेशियन बढी छन् । यहाँका अत्यन्तै भव्य र हेर्न लायक सहरमा सेकोक, जुबैल, कार्नेस र खोबार पर्छन् जुन अत्यन्तै विकसित साथसाथै मनोरम दृश्यले भरिपूर्ण छ । सेकोक मार्केटमा हप्ताको एक दिन नेपालीहरुको ठूलै जमघट हुन्छ । कामबाट छुट्टी भएको दिन सबै काम भ्याए पछि नेपालीहरु भेटघाट गर्न यो स्थानमा आउने गर्छन् । यहाँ नेपाली रेष्टुरेन्टहरु पनि प्रशस्तै छन् । नेपाली रेष्टुरेन्टमा नेपाली खानाहरु जस्तै दालभात, तरकारी, मोःमोः, छोइला लगायत सबै प्रकारका खानाहरु पाइन्छन् ।

Thursday, June 10, 2010

फुटबल विश्वकप सुरु

२०६७ जेठ २८ शुक्रबारबाट दक्षिण अफ्रिकामा सुरु हुन लागेको विश्वकप फुटबलमा संसारका ३२ उत्कृष्ट देश उपाधी हात पार्न प्रतिस्पर्धामा ओर्लने छन्। र तिब्र एवं प्रतिस्पर्धात्मक स्पर्धाले संसारभरका करोडौं प्रशंसकको मुटुको ढुकढुकी बढाउने छ।

त्यससँगै सबैमा फुटबलको विश्व विजेताले पाउने कप कसले भेटाउला भन्ने उत्सुकता हुने छ। आखिर मैदानमा उपस्थित वाहेक २ सय १४ राष्ट्रका ३ सय ७६ टेलिविजन च्यानलको माध्यमबाट हरेक ९० मिनटको प्रतिस्पर्धालाई उत्सुकताकासाथ हेर्ने ७१ करोड ५० लाख दर्शकलाई आकर्षित गरिरहेको विश्वकप के हो, यो कस्तो छ त?फुटबल विश्वकपको पहिलो ट्रफीको नाम जुल्स रिमेट ट्रफी थियो। यसको डिजाई सन् १९३०मा गरिएको थियो।
ब्राजिलले सन् १९७०मा तेस्रो पटक ट्रफी जितेपछि त्यसलाई परिवर्तन गरियो र नाम दिइयो विश्वकप ट्रफी। १८ क्यारेट सुनबाट बनाइएको ३६ सेमी उचाइको यही ट्रफी नै अहिले पृथ्वीको चासोको केन्द्र बनेको छ। यसको कुल तौल ६ दशमलव १७५ किलोग्राम छ र यसको व्यास १३ सेन्टिमिटरको छ।यही विश्वकप प्रतियोगितामा सुरक्षा व्यवस्था चुस्त राख्न विशेष रुपमा प्रशिक्षित ४१ हजार प्रहरी परिचालन गरिने भएको छ। यसको कुल खर्च १ अर्ब ४४ करोड नेपाली रुपैया लाग्ने छ।
यस वाहेक ४० वटा हेलिकोप्टर आकासमा गस्तिमा व्यस्त रहनेछन् भने सय वटा विएम डब्लु कारले स्टेडियम तर्फको राजमार्गमा गस्ती गर्ने छन्।फुटबलको लोकपृयता यस खेलसँग जोडिएको मानिसहरूको संख्याबाट गर्न सकिन्छ। जस अनुसार विश्वभरी २७ करोड व्यक्ति खेलाडी, प्रशिक्षक एवं अधिकारीका रुपमा फुटबलसँग जोडिएका छन्। ति मध्ये ३ करोड ८० लाख दर्ता भएका महिला तथा पुरुष खेलाडी हुन्। पछिल्लो १० वर्षमा दर्ता भएका महिला फुटबल खेलाडीको संख्या ५४ प्रतिसतले बढेर ४१ लाख पुगेको छ।यस विश्वकपको अहिलेसम्म ३४ लाख टिकट विक्री भइ सकेको छ भने ६४ म्याचका लागि टेलिविजन प्रसारण अधिकार फिफाले ३४ अर्ब डलरमा वेचेको छ।

विशेष किसिमका जर्सी र बुट-यस विश्वकप विशिष्ट बन्न पुगेको अर्को कारण यसमा देखिएका जर्सी र बुटको विशेषताहरू पनि हुन्।

विश्वकपमा सहभागी नौ राष्ट्रले लगाउने नाइकको कन्सिडर्ड जर्सी वास्तवमा प्लास्टिकको बोतललाई 'रिसाइकल' गरेर बनाइएको हो। जापान र ताइवानको फोहरको थुप्रोबाट ल्याइएका यी बोतललाई पगालेर पोलिस्टरको धागोमा परिणत गरियो अनी त्यसबाट जर्सी बनाइयो। यसरी एउटा जर्सी बनाउन आठ वटा वोतल लागेको थियो।

त्यसैगरी हरेक विश्वकपमा हेर्न पाइने फुटबल बुटको विविधताले दक्षिण अफ्रिकामा पनि निरन्तरता पाएको छ। यस क्रममा एडिडास र नाइक अगाडी देखा परेका छन्। एडिडास एफ-५० एडिजेरो टिआर एक्स एफ जिको तौल १ सय ६५ ग्राम छ र यो विश्वकै हलुको फुटबल बुट हो। त्यस्तै नाइक मर्कुरियल सुपरफ्लाई-२ को तौल २ सय ३६ ग्राम छ।

Thursday, April 8, 2010

एटीएमको प्रयोगकर्ता सात लाख

नेपालमा २०५२ सालदेखि प्रचलनमा आएको एटीएम (अटोमेटेड टेलर मेसिन) को बैङ्किङ सुविधा प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या अहिले सात लाख पुगिसकेको छ ।
साधारण ग्राहकले समेत नोटको सट्टा एटीएम कार्ड बोक्ने गरेका छन् । हाल सात लाखको हाराहारीमा एटीएम प्रयोगकर्ता रहेको बैङ्कर्स एसोसिएसनको तथ्याङ्क रहेको छ ।
एटीएम कार्ड कामकाजमा व्यस्त व्यक्तिका साथै सर्वसाधारणका लागि भरपर्दो भएका कारण यसको प्रयोगकर्ता दिनानुदिन बढ्दै गइरहेका छन् । एटीएम सेवाग्राही प्रदीप सापकोटा एटीएम कार्ड प्रयोग गर्दा जतिखेर भन्यो त्यतिखेर पैसा झिक्न र खर्च गर्न सकिने भएका कारण यसको प्रयोगले आफू सुरक्षित भएको बताउनुहुन्छ । यसअघि तीन पटकसम्म आˆनै पैसा चोरिएका कारण एटीएम कार्डकोप्रयोग थालेको उहाँको भनाइ छ ।
ग्राहकको सेवालाई विस्तार गर्न एटीएम विभिन्न स्थानमा जडान गरिएको बैङ्क अफ काठमाण्डूका शाखा प्रबन्धक चिरञ्जीवि बिष्ट बताउनुहुन्छ । उहाँले बैङ्कको खुला प्रतिस्पर्धाका कारण एटीएम सेवा पनि द्रूत गतिमा बढिरहेको बताउनुभयो । न्युरोडस्थित सुन्दर भवनको भूईंतलामा एकै ठाउँमा आठवटा एटीएम काउन्टर सञ्चालित छन् । नेपाल इनभेस्टमेन्ट बैङ्क, बैङ्क अफ काठमाण्डू, नेपाल डेभलपमेन्ट बैङ्क, राष्ट्रिय वाणिज्य बैङ्क, सनराइज बैङ्क, नबिल बैङ्क, लक्ष्मी बैङ्क नेपाल सेयर मार्केट एन्ड फाइनान्स लिमिटेडको संंयुक्त लगानीमा सो एटीएम मेसिन जडान गरिएको हो ।
एकातर्फ एटीएमका कारण रकम झिक्न सजिलोभएको छ भने अर्को तर्फ एटीएम मेसिनबाट सजिलोसँग रकम नआउँदाग्राहकले हैरानी पनि खेपिरहेका छन् । एटीएम सेवाबाट हैरानी खेपेका नवराज खतिवडा प्रतिस्पर्धाका कारण सेवा बढी प्रदान गरिए पनि गुणस्तरमा भने कमी भएको बताउनुहुन्छ । उहाँ लोडसेडिङका समयमा बैङ्कले एटीएममा विकल्पको खोजी गर्नुपर्ने बताउनुहुन्छ । हिमालयन बैङ्कका कार्ड विभाग प्रमुख ज्ञानेन्द्र श्रेष्ठ एटीएम मेसिनमा लोडसेडिङका कारण समस्या हुने गरेको बताउनुहुन्छ ।
बैङ्कहरूले एटीएमहरू जति बढी खोले पनि यस क्षेत्रमापरेको समस्याको गुनासो सुन्ने छुट्टै सरकारी निकाय भने अझैसम्म नभएकाले एटीएमका समस्याको समाधान गर्नगाह्रोभइरहेको बैङ्कर्स एसोसिएसनका अध्यक्ष शशिन जोशी बताउनुहुन्छ ।
यद्यपि यो सेवा प्रदायकको रुपमा रहेको स्मार्ट च्वाइस अफ टेक्नोलोजीले ग्राहक सुनुवाइ एकाइ राखे पनि त्यसको काम प्रभावकारी हुन नसकेको बताइएको छ ।